تاریخچه

انسانها در دوران حیات خود سعی کرده اند تا با استفاده از عقل و تدبیر و اراده خود بهترین راه دفاع را در وضعیت های متفاوت ، در مقابل تهاجم دشمنانشان انتخاب و آن را به کار بندند. در این ارتباط اقدامات دفاعی انسان همیشه با استفاده از سلاح وتجهیزات جنگی صورت نگرفته است ؛ بلکه در موارد زیادی انسان برای دفاع ، شیوه هایی را به کار برده که سلاح و تجهیزات جنگی در آن نقشی نداشته است.  موضوع پدافند غیرعامل قدمتی به اندازه‏ ی تاریخ زندگی بشر دارد. انسان های اولیه برای در امان ماندن از تهاجم حیوانات وحشی و دیگر دشمنان خود و همچنین کاستن از نگرانی ها ی خود به غارها، بالای درختان و دیگر مامن های طبیعی پناه می بردند. با شکل گیری تمدن های اولیه در جهان که با وقوع پدافند غیرعامل جنگ همراه بود، انسان ها اصول اولیه پدافند غیرعامل را یه صورت جوشن و سپر برای حفاظت انفرادی و برج و بارو و قلاع محکم و مرتفع برای تامین امنیت گروهی به صورت گسترده ای رواج دادند. وجود خندق در اطراف شهرها و ایجاد دروازه های مستحکم برا ی پیشگیری از حملات غافلگیرانه دشمن در تمام جهان امری رایج بود.

ساخت بناهای گروهی حصاردار در ایران با طرح‌ها و نقشه‌های گوناگون از سه هزار سال پیش ساخته شده است. قلعه بلوارآباد در شهرستان خوی، حصار ستیل در کاشان، قلعه حسنلو در ارومیه، تورنگ در گرگان، تبه حصار دامغان، نوشیجان تبه بین همدان و ملایر و... از نمونه‌های بناها و استحکامات دفاعی ایران به شمار می‌آیند.

در قرآن کریم  و در آیه 80 از سوره مبارکه انبیاء  خداوند بزرگ می فرماید: وَ عَلَمناهَ صَنعَهَ لَبوُسٍ لَکُمْ لِتُحصِنکُمْ مِنْ بَأسکُم فَهَلْ اَنتُم شاکِرونَ. وما به او (حضرت داود علیه السلام ) ساخت زره را تعلیم نمودیم تا شما را از آسیب جنگ در امان بدارد، پس آیا از شکرگزارانید؟
پیامبر عظیم الشان اسلام نیز در جریان هجرت با ورود در غار  و استفاده از شگردهای اختفاء و فریب  مانع از دسترسی کفار قریش  گردید. حضرت امیرالمومنین علی (ع) در نامه 12 نهج البلاغه می فرمایند: آنگاه که در میدان جنگ در مقابل دشمن قرار گرفتید می باید قرارگاه شما در دامنه کوه ها  و تپه ها و یا  در کنار رودها باشد تا پوشش و حفاظ شما گردد و شما را از دشمن نگهبانی کند.  و  یا در خطبه 124 می فرماید:  زره پوشیده ها را در پیشاپیش لشگر قرار دهید و آن ها که کلاه خود ندارند در پشت سر قرار گیرند. و یا پیامبر اکرم(ص)  در جریان  غزوه احد با اتکا بر ارتفاعات و گماشتن نگهبانان در نقاط نفوذ و یا در غزوه خندق با کندن گودال پیرامون مدینه مانع از نفوذ دشمن شدند. این موارد نشان می دهد که دفاع  غیر عامل موضوعی عقلانی و منطبق بر اعتقادات بوده و  درحوزه  تهدیدات پیش رو برای همه انسان ها در تمام دوران ها لازم و ضروری بوده ؛ هست و خواهد بود .

  تفکر ساخت و احداث دیوارها و خطوط و دژهای دفاعی از قدیم الایّام به عنوان یک اقدام دفاعی با هدف سد کردن و ایجاد مانع در مسیر تهاجم دشمن و ممانعت از مواجه شدن با حملات غافلگیرانه مورد توجه دولت های مختلف بوده و علیرغم تغییر و تکامل سلاح ها و روش های تهاجمی، کماکان با تغییر شکل و کاربری آن ها متناسب با نوع تهدیدات به شکل های دیگری همانند تونل ها، ‌ پناهگاه های چندمنظوره، سازه های امن زیرزمینی، دیوارها و موانع دفاعی الکترونیکی در ملاحظات دفاعی کشورها مورد توجه خاص قرار دارند.

  بهره ‌ برداری از استتار و اختفاء جهت مخفی و پنهان ‌ سازی گرچه به قدمت طول تاریخ بشری می ‌ باشد ولی اهمیت آن در طول جنگ جهانی اوّل به علت ورود هواپیماهای شناسایی و عکس ‌ برداری هوایی و افزایش تدریجی دقت تسلیحات آفندی، مورد توجه جدی قرار گرفت.

 هم اکنون نیز در آستانه قرن بیست و یکم که جهان آکنده از منازعات ژئوپلتیک بوده و نشانه ای از خاتمه ی درگیری های مسلحانه دیده نمی شود، انجام اقدامات پدافند غیرعامل توسط کشورهای مختلف استمرار داشته و جایگاه ویژه ای خود را در سیاست های دفاعی کشورها و ملل مختلف به عنوان یک نیاز حیاتی حفظ نموده است و با روش های مختلف ادامه یافته است

قبل از  پیروزی انقلاب اسلامی ، دستگاهی با عنوان "سازمان دفاع غیرنظامی" ماموریت  های  زیر را عهده  دار بود :

1-    هدایت،کنترل و پشتیبانی از مردم حین حوادث و بلایای طبیعی.

2-    کمک امداد و نجات در حوادث.

3-    کاهش آسیب‌پذیری‌های کشور در برابر تهدیدات خارجی .

 بعد از پیروزی انقلاب اسلامی مدتی   انجام این ماموریت ها  به بسیج و در مقطعی به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سپرده  شد  و سپس  موضوع به شورای عالی امنیت ملی محول  گردید . بعد از مدتی  با فرمان مقام معظم رهبری مدظله العالی  این وظیفه به ارتش و به تبع آن ، به  قرارگاه پدافند هوایی کشور واگذارشد.   متعاقب آن  وبا توجه به حساسیت این ماموریت ها ، بر اساس فرمان فرماندهی کل قوا ، "کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور" در ستاد کل نیروهای مسلح  تشکیل  و در سال 1382 " سازمان پدافند غیرعامل کشور" و به تبع آن کمیته ها و ادارات کل پدافند غیر عامل در سازمان های مختلف کشوری ایجاد گردید و بالاخره در سال 1390  وبه مناسبت سالروز صدور فرمان تشکیل  این سازمان،  هشتم آبان ماه هر سال به عنوان "روز پدافند غیرعامل" تعیین و در تقویم کشوری درج شد.

در وزارت جهاد کشاورزی  نیز کمیته پدافند غیر عامل تشکیل و در سال 93 طی حکمی از سوی وزیر محترم جهاد کشاورزی، آقای مهندس جوادی به عنوان رئیس این کمیته منصوب گردید  و از سوی ایشان نیز آقای مهندس فتح اله نادعلی به عنوان دبیر این کمیته  منصوب و از تاریخ 1397/08/01  پدافند غیر عامل وزارت جهاد کشاورزی  به شکلی پویاتر فعالیت خویش را آغاز نمود .  هم اکنون آقای مهندس باقر غفرانی به عنوان مسئول امور تخصصی، آقای حسین شاه محمدی  به عنوان مسئول امور کمیته ها و آموزش ، آقای سید حسین احمدی سیاوشانی به عنوان مسئول دفتر و امور عمومی به عنوان نیروهای رسمی و آقای مهندس علیرضا کیهان به عنوان پی گیری امور سایبری، سایت و رسانه  در پدافند غیر عامل وزارت جهاد کشاورزی فعالیت می نمایند . ضمنا  در سازمان جهاد کشاورزی استان ها ، کمیته پدافند غیر عامل  به ریاست رئیس سازمان تشکیل و همراه با کارگروه تخصصی  فعالیت های خود را در این حوزه ادامه می دهند . در سازمان ها ، شرکت ها و موسسات تابعه نیز کمیته پدافند غیر عامل به ریاست رئیس  آن موسسه تشکیل و شخصی به عنوان مسئول پدافند غیر عامل انجام امور مربوطه را به عهده دارد .

هم اکنون کمیته های پدافند غیر عامل  در استان ها و سازمان های تابعه به صورت مستقیم  با کمیته پدافند غیر عامل وزارت جهاد کشاورزی  در ارتباط می باشند . این کمیته ها در استان نیز با اداره کل پدافند غیر عامل  استانداری آن استان نیز ارتباط تنگاتنگ  دارند .  پدافند وزارت جهاد کشاورزی  نیز  به جز ارتباط  با کمیته های تابعه در استان ها و توابع ، ارتباط  مستقیم و مستمری را با سازمان پدافند غیر عامل کشور داشته و در راه اجرای  اهداف و بر نامه های  نظام مقدس جمهوری اسلامی، دولت محترم و وزارت متبوع  در حوزه پدافند غیر عامل ، انجام وظیفه می نماید .

 
تاریخ به روز رسانی:
1398/02/21
تعداد بازدید:
267
وزارت جهاد کشاورزی
کلیه حقوق این سایت متعلق به وزارت جهاد کشاورزی می باشد
Powered by DorsaPortal